Nieuws

Apeldoorn klimaatbestendig

09-03-2021

Net als veel andere steden kampt Apeldoorn met wateroverlast tijdens extreme regenbuien. Gemeente Apeldoorn koppelt daarom het hemelwater af van het riool met behulp van 150 DSI® infiltratieputten. Het is een pilotproject waar heel Europa van kan leren.

Samenwerken en monitoren

De afkoppeling en infiltratie van hemelwater in Apeldoorn wordt gesubsidieerd vanuit het LIFE-programme van de EU en heet daarom het LIFE AERFIT-project (Adaptation to Extreme Rainfall). Gemeente Apeldoorn werkt hierin samen met Henk van Tongeren Water & Techniek, Stichting 02DIT, STOWA-Stichting RIONED en Hölscher Wasserbau. Na de aanleg van de putten worden ze twee jaar gemonitord. De resultaten zorgen ervoor dat de DSI®-techniek verder ontwikkeld en verbeterd kan worden.

Werk met werk maken

De putten worden van 2019 tot en met 2022 aangelegd op diverse locaties in de gemeente. Om de overlast voor burgers te beperken wordt de aanleg van de putten zoveel mogelijk met andere werkzaamheden gecombineerd, zoals het vervangen van het riool of het wegdek. Henk van Tongeren Water & Techniek heeft in 2020 twintig nieuwe DSI®-putten in Apeldoorn geplaatst. Voor 2021 staan 50 nieuwe putten in de planning

Bodemonderzoek

Bij het kiezen van locaties van de DSI® infiltratieputten wordt nagegaan of de bodem doorlatend genoeg is. Dat luistert erg nauw. Een iets hoger leemgehalte kan al zorgen voor 40% langzamere infiltratie. Ook de diepte van de filter speelt een rol. Daarom wordt bij het boren van een put eerst een boorstaat gemaakt. In dit overzicht staat voor elke diepte de samenstelling van de bodem: is deze zandig of lemig, hoeveel grind zit erin, enzovoort. De filter wordt vervolgens geplaatst ter hoogte van een goed doorlatende laag.

Nieuwe filters

Tijdens een eerder pilotproject in Putten bleek dat de filters van de DSI® infiltratieputten regelmatig verstopt raakten door organisch materiaal. Daarom worden er in Apeldoorn nieuwe filters toegepast. De nieuwe filter bestaat uit een buiten- en een binnenfilter. De binnenfilter kan gemakkelijk naar boven gehaald worden om het schoon te maken. Dat zorgt voor een betere functionaliteit tegen lagere onderhoudskosten.

Positief effect

De eerste ervaringen met de DSI® infiltratieputten in Apeldoorn zijn positief. In 2020 was er minder wateroverlast, terwijl er in dat jaar toch sprake is geweest van stevige regenval. De komende jaren wordt de werking van de putten tijdens hoosbuien verder gemonitord.


DSI-retourbemaling bij aanleg waterleiding in Callantsoog

Gepubliceerd op 22-02-2021

In Callantsoog heeft A. Hak Leidingbouw een nieuwe transportwaterleiding aangelegd. Theo van Velzen verzorgde de retourbemaling tijdens de graafwerkzaamheden. De waterleiding loopt over de akkers van een aantal landbouwbedrijven. Omdat het grondwater ter plekke brak is, kon het niet geloosd worden op het oppervlaktewater. Door het hoge zoutgehalte zouden de oogsten van de landbouwers kunnen mislukken. De enige optie om het water kwijt te raken was om dit in een diepere watervoerende laag terug te brengen. Hiervoor boorde Van Velzen drie retourbronnen van 40 meter diep. Een kleine DSI-bak verzamelde het water en bracht het onder druk terug in de bodem. Het gemiddelde debiet was 15m3 / uur per DSI-locatie. Inmiddels is het werk bij de DSI-locaties redelijk probleemloos afgerond.



DSI® retourbemaling bij aanleg spooronderdoorgang in Tricht

Gepubliceerd op 17-02-2021

De spoorlijn Amsterdam-Utrecht-Eindhoven wordt steeds intensiever gebruikt. Daarom krijgt de railinfrastructuur in de omgeving van Geldermalsen een opwaardering. Als onderdeel van dit omvangrijke project vervangt Prorail de bestaande spoorwegovergangen in Tricht door onderdoorgangen. Dat is veiliger en bovendien kan het verkeer straks zonder oponthoud doorrijden.

Zorgvuldig grondwaterbeheer

Bouten Geotron heeft de opdracht gekregen om door bronbemaling de grondwaterstand te verlagen, zodat de tunnel kan worden gebouwd. Het water dat ze oppompen wordt 100 meter verder direct geretourneerd in het grondwater. Hierdoor hebben de woningen en agrarische bedrijven in de omgeving geen last van een daling van het grondwaterpeil. Om de grondwaterstand continu te kunnen monitoren, zijn peilbuizen geplaatst. Naar verwachting zijn de werkzaamheden aan het eind van dit jaar klaar.

Werkzaamheden Tricht

DSI® nu ook bij woningbouwprojecten in Frankfurt am Main

Gepubliceerd op 17-02-2021

Het Lyonerkwartier in Frankfurt am Main wordt getransformeerd van een kantorenwijk naar een gemengde stedelijke leefomgeving. Hölscher Wasserbau verzorgt de bemaling bij verschillende woningbouwprojecten in de wijk. Met behulp van de DSI®-techniek brengen zij het weggepompte grondwater weer de diepere lagen van de grond in.

100 m3 water per uur terug de grond in

In de Lyoner Gärten verrijzen 300 huurappartementen. Hölscher Wasserbau realiseerde een grondwaterverlaging met een gefreesde horizontale afwatering, die uitmondt in kleine depressies in de bouwput. 12 DSI®-infiltratie-eenheden brengen het daar verzamelde water terug de grond in. Op deze manier kan maximaal 100 m3 water per uur verwerkt worden.

Her-infiltratie via een omweg

In de Hahnstrasse wordt een appartementencomplex gerealiseerd met 203 woningen en een ondergrondse parkeergarage. Voor de bemaling van dit project legde Hölscher Wasserbau 10 meter onder het maaiveld 7 zwaartekrachtputten aan. Ook hier maken ze gebruik van de DSI®-techniek om het water te her-infiltreren. Op de bouwplaats zelf is niet genoeg ruimte voor de DSI®. Daarom stroomt het water eerst via 150 meter bovengrondse pijpleidingen naar een groengebied verderop. Daar bevinden zich DSI®-infiltratie-eenheden, die maximaal 150 m3 water per uur de grond in werken.




DSI-infiltratietechniek bij vervangen aanvoerleidingen gemaal in Duiven

Gepubliceerd op 09-12-2020

Henk van Tongeren Water & Techniek stond voor een grote uitdaging. De leidingen van een gemaal in Duiven moesten worden vervangen, maar de grondwaterstand mocht niet teveel en te drastisch dalen omdat er anders grondverzakkingen konden optreden. Met de DSI-techniek en vele andere technische maatregelen hebben ze deze klus tot een goed einde gebracht.

Rioolwater gaat naar een gemaal, die het vervolgens naar een zuivering pompt. De leidingen van het gemaal in Duiven moesten worden vervangen. Daarom werden deze leidingen afgesloten en omgeleid. Om de leidingen te vervangen, moest er in de bodem onder de grondwaterstand gewerkt worden. Henk van Tongeren Water & Techniek nam dit deel van het project voor haar rekening.  

Grote uitdaging  

De grootste uitdaging voor Henk van Tongeren Water & Techniek was om de grondwaterstand in de omgeving te beheersen. Als het grondwaterpeil teveel zakt, kunnen er namelijk grondverzakkingen optreden en op vijftien meter van de werkplek staat een woonboerderij. Het water moest dus wel weggevoerd worden, maar de grond mocht niet verzakken, anders zou de woonboerderij veel schade kunnen oplopen.

Peilapparatuur  

Om schades te voorkomen heeft Henk van Tongeren Water & Techniek daarom DSI-retourbemaling toegepast. Ook hebben ze zes peilbuizen en twee bodemvochtsensoren geplaatsten die goed in de gaten hielden over het grondwaterpeil niet te hard en niet te snel zakte, en ook of de bodem nog vochtig genoeg was.

24/7 monitoren  

Alle meetapparatuur werd 24/7 gemonitord en bij afwijkingen kwam het alarmeringssysteem in werking. Alle samenwerkingspartners konden hierin mee kijken. Ondanks de complexiteit van het werk, is alles goed verlopen en zijn er geen schades opgetreden.

Samenwerking  

Bijzonder aan dit project is de samenwerking. Henk van Tongeren Water & Techniek is normaalgesproken onderaannemer, maar draaide nu mee met het bouwteam, de gemeente Duiven en Aveco de Bondt. Er was sprake van een intensieve, prettige samenwerking waarin Henk van Tongeren Water & Techniek goed betrokken werd.

DSI Duiven

DSI Duiven

Animatie over DSI-techniek te bewonderen

16-11-2020

Bent u veel met DSI bezig en wilt u de techniek graag op eenvoudige wijze aan anderen uitleggen? Of bent u juist nog niet zo bekend met de techniek en hebt u meer informatie nodig? Bekijk dan eens de animatie op www.aerfit.eu/fhvi.

De animatie legt in twee minuten op illustrerende wijze uit hoe DSI-techniek werkt en wanneer deze techniek het beste ingezet kan worden. Let goed op: in de animatie heet de techniek FHVI, de Engelse term voor DSI.

De animatie is gemaakt in opdracht van project AERFIT LIFE. Gemeente Apeldoorn koppelt haar regenwater af om klimaatrobuuster te worden. Eén van de manieren om dit te bereiken, is het aanleggen van putten met de FHVI-techniek.

Na aanleg worden de putten nog twee jaar gemonitord, zodat overheden en professionals in Nederland en de EU schade door wateroverlast in stedelijke gebieden in de EU kunnen voorkomen. Het slaan van putten met de FHVI-techniek is een pilotproject gesubsidieerd door de EU

Nieuw onderzoek naar infiltratie hemelwater

Gepubliceerd op 16-11-2020

Bij Fugro is een nieuw onderzoek gestart naar infiltratie van hemelwater in de bodem. Derike Velthuis en Wessel Zondergeld, twee afstudeerders van de opleiding Land en Watermanagement aan Hogeschool Van Hall Larenstein buigen zich over de vraag of op basis van HPT-sonderingen de diepte en capaciteit van een DSI-infiltratiebron kan worden voorspeld.

Met HPT-sondering bepaal je welke grondlaag het meeste water kan opnemen. Zand laat meer water door dan klei, dat is over het algemeen wel bekend, maar ook binnen zand bestaan er veel verschillen in doorlatendheid. Met de HPT-sondering wordt de meeste geschikte zandlaag voor infiltratie gezocht.

De afstudeerders zoeken uit of ze op basis van de data van HPT-sondering, naast de meest optimale diepte van de bron, ook kunnen voorspellen hoeveel water er op de betreffende locatie kan worden geïnfiltreerd. Als dit mogelijk blijkt, dan kan er vooraf beter worden bepaald hoeveel infiltratiebronnen er nodig zijn. Op die manier kunnen bronnen beter en efficiënter worden aangelegd.  

Voor het onderzoek zijn op het terrein van firma Van Tongeren in Apeldoorn DSI-bronnen geplaatst en HPT-sonderingen uitgevoerd. Eind februari verwachten de afstudeerders het onderzoek af te ronden.   



DSI®-techniek voorkomt dat gas vrijkomt

Gepubliceerd op 15-11-2020

Van Velzen mag voor Pieter de Boer Bouw en Ontwikkeling uit Alkmaar de bemaling verzorgen voor het aanbrengen van een kelder onder een nieuwe woning aan de Groeneweg 32A te Bergen. Om de vloer en wanden te kunnen storten van de kelder, dient de grondwaterstand tot minimaal 30cm onder de diepste ontgraving te worden verlaagd.

In grondwater kan echter het gas H2S zitten. Dit opgelost gas komt vrij als het in aanraking komt met de buitenlucht en kan dan schadelijk zijn voor mens en milieu. In het gebied waar deze woning wordt gebouwd, zit dit gas in het grondwater. Daarom is ervoor gekozen om het grondwater terug te brengen in de bodem door middel van DSI®-retourbemaling. Zo komt het gas niet vrij.

Het onttrokken water wordt via een afvoerleiding, een bufferbak en een perspomp teruggebracht naar twintig DSI®-bronnen. Het grondwater wordt geïnjecteerd in dezelfde zandlaag als waaruit het grondwater wordt onttrokken. Op de bufferbak is ook een luchtzijdig koolfilter aangesloten die het H2S-gas filtert en de schone lucht naar buiten brengt. Wekelijks worden de infiltratiefilters schoongemaakt, zodat ze weer voldoende grondwater kunnen opnemen.  



DSI/FHVI nu ook in WaterStraat TU Delft

Gepubliceerd op 14-11-2020

DSI/FHVI® heeft een plek verworven in de WaterStraat in The Green Village, een terrein van de Technische Universiteit Delft. Student Sander van Reijn (Watermanagement Hogeschool Rotterdam) is in september gestart met een onderzoek naar het effect van het voorzuiveren van water m.b.v. de Urbain Rainshell® (URS®) op de werking van DSI/FHVI®, namens stichting O2DIT onder begeleiding van geo-dataspecialist Fugro en start up EWB (Ecologisch Water Beheer). Deze mijlpaal levert niet alleen nieuwe inzichten op, maar maakt DSI/FHVI® ook zichtbaarder voor gemeenten, aannemers en ingenieursbureaus.

DSI/FHVI® is erop gericht hemelwater te infiltreren in de bodem. Om beheer en onderhoud aan DSI/FHVI® te minimaliseren is het belangrijk om mechanische vervuiling van het filter door organische deeltjes te voorkomen. Daarnaast zijn sommige potentiële gebruikers nog terughoudend om deze techniek toe te passen. Ze vrezen dat niet alle metalen, oliën en andere verontreinigende middelen gefilterd worden, waardoor het regenwater onvoldoende gezuiverd de bodem in gaat. Een goede voorzuivering is daarom belangrijk voor het goed functioneren van DSI/FHVI®.

Onderzoek

Start up EWB (Ecologisch Water Beheer) heeft de URS® ontwikkeld, een concept dat regenwater buffert in ondergrondse schelpenbedden en het daar zuivert met een innovatief mineralenmengsel (AA Minerals). URS®verwijdert niet alleen opgeloste verontreinigingen (zoals zware metalen,minerale oliën en paks) uit het regenwater, maar breekt ook organische vervuiling af. URS® is namelijk zo ontworpen dat aerobe en anaerobe omstandigheden zich afwisselen in het systeem, waardoor het niet dichtslibt. URS®is aan te sluiten op de DSI/FHVI®-techniek en lijkt hiermee een perfect antwoord op de bestaande behoeften, omdat het vervuiling van de bron voorkomt én de grondwaterkwaliteit op peil houdt. Een student gaat de combinatie van deze twee systemen toetsen en valideren. Dit onderzoek vindt plaatst in de WaterStraat op de Technische Universiteit Delft. Het onderzoek duurt ongeveer een half jaar.

WaterStraat

De WaterStraat is een initiatief van het Hoogheemraadschap van Delfland, VPdelta, de Provincie Zuid-Holland en The Green Village. De WaterStraat ligt op de Technische Universiteit in Delft en is een proeftuin voor innovaties op het gebied van klimaatadaptatie. Het probeert antwoorden te vinden op bijvoorbeeld hevige regenval of juist droogte. De WaterStraat is ook bedoeld om innovaties te laten zien aan marktpartijen. Op die manier draagt de WaterStraat bij aan de versnelde acceptatie en opschaling van innovatieve producten naar onze leefomgeving. De WaterStraat geniet landelijke en internationale bekendheid en biedt dus veel kansen om DSI/FHVI® zichtbaarder te maken onder waterschappen, gemeenten, aannemers en ingenieursbureaus.

Voor meer informatie over het onderzoek kunt u contact opnemen met:

Volkert Lubbers (Fugro), v.lubbers@fugro.com
Ger Pannekoek (EWB), ger@ewb.solutions



Onderdoorgang Lingedijk

13-11-2020

In Geldermalsen worden de overwegen bij het spoor vervangen door onderdoorgangen ónder het spoor. Voetgangers, fietsers en auto’s kunnen zo straks veiliger het spoor kruizen. Ook komt er een nieuwe, derde onderdoorgang bij de nieuwe, nog aan te leggen randweg.  

BoutenGeotron heeft bij dit grote project de grondwaterstand verlaagd. Hierbij is een debiet van 1400 kubieke meter per uur onttrokken. Debiet staat voor de hoeveelheid water die een bepaalde periode door het gemaal is gevoerd. Dit hoge debiet was nodig om het diepste punt droog te kunnen krijgen.

Nadat het hoogste punt was bereikt, is het debiet terug geschroefd tot een capaciteit van ongeveer 1000 kubieke meter per uur. Al het grondwater is volgens de DSI-retourbemaling weer terug gepompt in de bodem. De werkzaamheden duren nog tot eind week 48. Daarna is grondwateronttrekking niet meer nodig.

Wetenschappelijk artikel van Jan van Lopik

17-09-2020

Geohydroloog Jan van Lopik promoveerde aan de Universiteit van Utrecht op een onderzoek naar het functioneren van retourbemalingssystemen met de FHVI-techniek. Hier kunt u zijn artikel lezen.

Artikel Jan van Lopik 2020

Promotieonderzoek FHVI: kennis bodem onontbeerlijk

Gepubliceerd op 19-05-2020

Geohydroloog Jan van Lopik promoveerde aan de Universiteit van Utrecht op een onderzoek naar het functioneren van retourbemalingssystemen met de FHVI-techniek. Vier jaar lang zocht hij naar een wetenschappelijke onderbouwing waarom deze techniek zoveel water kan verwerken ondanks het gebruik van een kleine filterlengte. Zijn conclusie: kennis van de bodem is de sleutel tot succes en daarvoor is enkel modelleren achter de computer niet genoeg. Je moet ook het veld in om de bodem goed in kaart te brengen. 


“Wanneer je in Nederland iets bouwt en je moet daarvoor graven, dan kom je gegarandeerd een keer bij grondwater uit. En dat betekent dat er water weggepompt moet worden. Bemalen noemen we dat”, steekt Van Lopik van wal. “Met retourputten pompen we dit bemalingswater terug de bodem in. Conventionele retourputten infiltreren dit water over bijna de gehele lengte van de infiltratiebuis. Hierdoor vloeit een deel van het afgevoerde water echter ook weer terug naar de plek waar je aan het bemalen bent.  Je bent dus water onnodig aan het rondpompen.”


Onderzoek naar efficiënter gebruik retourbemalingen

In zijn proefschrift onderzocht Van Lopik hoe je deze retourbemalingssystemen efficiënter kunt inrichten door gebruik te maken van de FHVI-techniek. Retourputten met de FHVI-techniek hebben namelijk alleen een infiltratiedeel aan het uiteinde van de put. Daardoor wordt het water veel dieper in de grond geïnfiltreerd en is er van onnodig rondpompen minder sprake. “Je zou verwachten dat er heel weinig water kan worden geïnfiltreerd met deze putten omdat het infiltratiefilter veel kleiner is dan bij conventionele putten, maar toch is dat niet zo. Ik heb onderzocht waarom dat zo is.”

Van Lopik paste tijdens zijn promotieonderzoek veel technieken toe, variërend van experimenteel veldwerk en labwerk tot numerieke analyses. Zo heeft hij in Duitsland de werking van een conventionele put en een put met FHVI-techniek vergeleken. Daarnaast heeft hij verwarmd water en water met een zoutoplossing geïnfiltreerd op een testlocatie van de Utrechtse Universiteit. Rondom de put waren sensoren aangebracht die het zoutgehalte en de temperatuur van het water konden meten. Zo was te monitoren hoe het water zich tijdens de infiltratie verplaatste in de bodem.

Kijken naar de bodem essentieel voor effectiviteit retourbemalingsysteem

Het proefschrift van Van Lopik wijst uit dat putten met de FHVI-techniek het meest effectief zijn als er goed wordt gekeken in welk bodemlaag het water wordt afgevoerd. In een zandpakket in de bodem kan er gemakkelijk water geïnfiltreerd worden. Echter, binnen dit zandpakket zijn er differentiaties: in de ene bodemlaag kan meer water geïnfiltreerd worden dan in de andere. Kennis over de bodem is dus onontbeerlijk om een effectief retourbemalingssysteem aan te leggen. “Ga hierbij niet alleen blind uit van de data in de computer waarbij er alleen naar het gehele zandpakket wordt gekeken”, waarschuwt Van Lopik. “Voor een optimaal resultaat is het essentieel dat je ter plekke meekijkt met de boormeester op welke plek je veel water kwijt kan in de bodem.”



Infiltratiesysteem op maat voor N794

Gepubliceerd op 19-05-2020

Tussen de dorpen Epe en Heerde in Gelderland loopt de provinciale weg N794. Bij de reconstructie van deze weg, op het traject tussen Epe en de A50, is een bijzonder afwateringssysteem ontworpen, deels op basis van DSI-hemelwaterinfiltratie. Fugro en Henk van Tongeren Water & Techniek stonden voor deze innovatie aan de lat.


Aanvankelijk was er een reguliere renovatie gepland, maar provincie Gelderland, het waterschap en de gemeenten Epe en Heerde besloten de situatie integraal aan te pakken. Ze grepen deze kans meteen aan om ook de verkeersveiligheid te verbeteren, het verkeersgeluid te reduceren en lokaal wateroverlast tegen te gaan. Op een aantal locaties was de directe omgeving namelijk regelmatig nat door het hemelwater dat van de weg afstroomde.


Het oorspronkelijke plan

Oorspronkelijk zou het afwateringssysteem aan weerszijden van de weg worden aangelegd. Maar door alle kabels en leidingen was er weinig ruimte voor een nieuw afwateringssysteem. Meer ruimte creëren door bijvoorbeeld bomen te kappen, stuitte op bezwaar bij omwonenden. Bovendien lag het wegtraject geohydrologisch gezien in een complex gebied. Fugro heeft daarom in samenwerking met Henk van Tongeren Water en Techniek een bijzonder afwateringssysteem ontworpen, datin het midden is geplaatst.


Missie: water lokaal verwerken

Belangrijk uitgangspunt voor het ontwerp was dat het hemelwater zoveel mogelijk lokaal verwerkt moet worden. Fugro deed onderzoek om meer inzicht te krijgen in de bodemopbouw, grondwaterstanden en doorlatendheid. Op basis daarvan zijn er verschillende maatregelen uitgevoerd. Zo is het traditionele drainagesysteem vervangen door een infiltratie-transportriool (IT-riool) en zijn er op twee locaties waterbergingskratten aangebracht.


DSI-techniek biedt oplossing

Deze maatregelen waren echter niet voldoende. Daarom heeft Fugro op enkele locaties infiltratiebronnen volgens de DSI-techniek aangelegd. De opnamecapaciteit van de bodem is hiermee aanzienlijk verhoogd. Onder normale omstandigheden functioneert het systeem goed en zelfs bij een overbelasting bewijst de techniek haar waarde. Zo werd Epe, na oplevering van de weg, overvallen door een hoosbui met een intensiteit van 47 mm in 30 minuten, ver boven de ontwerpnorm van 19,8 mm in 60 minuten. Toch werd maar op twee punten bij de weg wateroverlast ervaren. Een mooi resultaat.



In memoriam: Werner Wils, de uitvinder van DSI

Gepubliceerd op 19-05-2020

De Duitse Brunnenbaumeister Werner Wils, de uitvinder van de DSI-techniek, is overleden. Hij overleed op 22 november 2019 na een ziekbed van anderhalf jaar. Guido van Tongeren, algemeen directeur van Henk van Tongeren Water & Techniek, leerde hem kennen als zakenpartner en als vriend. Hij blikt als eerbetoon terug op het leven van Werner Wils en zijn bijdrage in de bronbemaling.

“DSI is een wijdverspreid fenomeen. Veel minder geldt dat voor Werner Wils, de uitvinder van de techniek. Hij is altijd meer op de achtergrond gebleven”, aldus Guido van Tongeren. “Werner Wils was altijd bezig met nieuwe innovaties en methoden. Vooral de laatste jaren kon hij daar volledig in opgaan. Soms zelfs op het eenzame af.” Toch herinnert Van Tongeren hem vooral als een vrolijke, innemende en vriendelijke man.

Een rasechte ondernemer
Wils werd in 1954 geboren in Phöben, een dorpje nabij Potsdam in het voormalige Oost-Duitsland. Hij groeide daar in alle rust op en uiteindelijk werd hij ondernemer in allerlei sectoren: grondverzet, sloopwerk, bronbemaling. En dat deed hij zeker niet onverdienstelijk, totdat de crisis tijdens de millenniumwisseling toesloeg. “Na de val van de Berlijnse Muur werden talloze bedrijven met overheidsgeld de grond uit gestampt en toen die geldkraan rond 2000 dichtging, raakte de markt in paniek en donderde alles in elkaar”, legt Van Tongeren uit.

Experimenteren met retourbemaling
Wils ging niet bij de pakken neerzitten en verdiepte zich meer en meer in de retourbemaling. Dit principe bestond al ruim veertig jaar, maar was vrij omvangrijk en kostbaar. Water lozen op het riool kostte in Duitsland namelijk 3 à 4 euro per kuub. Bedrijven leidden het weggepompte water daarom vaak naar oppervlaktewater elders. Met als gevolg dat er kilometerslange grote stalen leidingen door de stad liepen. Wils vroeg zich af of dit niet makkelijker kon en sloeg aan het experimenteren.

Patent voor DüsenSaugInfiltration
Wils ontdekte dat je grote hoeveelheden water snel kunt afvoeren als je een specifieke waterdoorlatende laag aanboort. Het is dus van belang om het juiste infiltratiepunt te lokaliseren. Hij patenteerde deze techniek, die hij DSI noemde, oftewel DüsenSaugInfiltration. “Ons bedrijf zocht ook naar oplossingen voor het afvoeren van water bij grote bouwprojecten en iemand tipte me dat Wils op een totaal andere manier infiltreerde dan we gewend waren. Toen hij me zijn aanpak liet zien, was ik direct om.”

Van grote betekenis
Van Tongeren omarmde de techniek en werd ook licentiehouder. Vanaf 2006 werkte hij intensief samen met Wils en ontstond er een hechte vriendschap. “Wils is de katapult voor mijn carrière geweest. Hij heeft ons jarenlang de kneepjes van het vak geleerd, waardoor we als bedrijf konden groeien. Partijen nemen ons ook serieus omdat we innovatief zijn. Zonder Werner had ik niet gestaan waar ik nu sta. Daar ben ik hem dankbaar voor.”

Ongeneeslijk ziek
De schok was ook groot toen er in juni 2018 bij Werner Wils maagkanker werd geconstateerd. Na de chemokuren en bestralingen knapte hij op. In 2019 is hij zelfs met zijn dochter nog naar Nederland geweest voor de DSI-dag van 12 juni. “Hij geloofde dat techniek alles kon oplossen. Tot aan zijn dood is hij er vanuit gegaan dat hij nog zou genezen.” Na zijn bezoek in Nederland ging het helaas snel achteruit. In november 2019 is Wils overleden. Hij is begraven in zijn geboortedorp Phöben.



Gemeente Apeldoorn kan nu ook heftigste piekbuien verwerken

Gepubliceerd op 04-11-2019

Als de tunnels onder water staan, de straten blank en het water de woonhuizen in loopt, wat doe je dan? Gemeente Apeldoorn start dit jaar met de aanleg van de eerste putten en zal er de aankomende drie jaar totaal 150 slaan. Via die putten wordt water met een speciale techniek genaamd ‘DSI’ - voluit Düsen Saug Infiltration - in de bodem geïnfiltreerd, wat een snellere afvoer geeft dan andere oplossingen voor wateroverlast. Het project wordt gefinancierd met 'LIFE +' subsidie van de Europese Unie.

Afkoppelen

‘Als water versneld wordt afgevoerd, dan heb je minder ruimte nodig om het water te bergen. Dat wekte onze interesse voor de DSI-techniek’, vertelt Diederik Anema, Programmamanager Klimaatadaptatie & natuur bij Gemeente Apeldoorn. ‘Wij zijn bezig met het afkoppelen van regenwaterafvoer op het riool en zoeken naar oplossingen voor waterberging. Het probleem is dat wadi’s traag werken en opvang in buizen is alleen een oplossing bij gemiddelde buien. Bij de piekbuien waar we steeds vaker mee te maken hebben, raken die overvol en is snellere afvoer nodig.’

5 tot 10 kuub per uur

‘De DSI-techniek – ontwikkeld in Duitsland – kan gemiddeld vijf tot tien kuub water per uur afvoeren, afhankelijk van de gesteldheid van de bodem’, ligt Robert Barkel toe. Hij is operationeel directeur bij Henk van Tongeren, een bedrijf dat gespecialiseerd is in grondwatertechniek. ‘Wij boren een bron en bepalen tijdens het boren de exacte diepte waar het filter geplaatst gaat worden. Dat filter zorgt voor de wateropname in de bodem.’

Interessante locaties

Gemeente Apeldoorn selecteert op dit moment de locaties die interessant zijn voor versnelde afvoer. ‘Dat hangt samen met de vraag waar de regenwaterafvoer van het riool wordt afgekoppeld, waar wadi’s en buizensystemen niet passen of niet voldoen.’ De techniek wordt onder andere al toegepast in Brummen, Epe, Apeldoorn, Oss en Maastricht.



DSI® krijgt subsidie vanuit EU

Gepubliceerd op 03-01-2017

De EU heeft een subsidie vanuit LIFE toegekend voor het toepassen van regenwaterinfiltratie met de DSI®-techniek. In Putten worden in 2017 met een EU LIFE-subsidie 570 DSI®-infiltratieputten gerealiseerd. In de twee jaar daarna worden deze infiltratieputten gemonitord. Het EU LIFE project genaamd AERFIT (Adaptation to Extreme Rainfall) is een demonstratie van de DSI®-techniek om schade veroorzaakt door hevige regenval te voorkomen in stedelijke gebieden in de EU.

De gemeente Putten is gekozen als proeflocatie. De gemeente ondervindt veel wateroverlast door regenval. Het gebied heeft te weinig oppervlaktewater om het regenwater afdoende af te voeren. De gemeente Putten heeft klimaatissues hoog op de agenda staan en de afkoppeling van regenwater van de riolering is een speerpunt. Ook beschikt de gemeente over een uitgebreide analyse van het terrein in de vorm van onder andere een hydrologische modellering en een overzicht van de meest kwetsbare gebieden.

Naast het pilotproject loopt een onderzoek naar DSI® in Utrecht vanuit de Universiteit Utrecht en de TU Delft in opdracht van het NWO-domein Toegepaste en Technische Wetenschappen (TTW, voorheen Technologiestichting STW). In Werder (Havel) in Duitsland wordt een demonstratieproject uitgevoerd met DSI® regenwaterinfiltratie.

De resultaten worden richting overheden en professionals in Nederland en de EU breed verspreid met als doel door toepassing van DSI® schade door wateroverlast in Europese stedelijke gebieden te voorkomen.

Lees meer informatie op de projectwebsite van AERFIT

EU LIFE project AERFIT

Extreme neerslag vereist snelle injectie

Gepubliceerd op 12-06-2014

In een nieuw STW-project zoeken prof. dr. Majid Hassanizadeh van de Universiteit van Utrecht en prof. dr. Kees Vuik van de TU Delft een methode om water sneller in de bodem op te slaan, zodat er ook in de toekomst voldoende en schoon drinkwater is. Op 18 maart waarschuwde het RIVM nog dat de klimaatverandering het Nederlandse drinkwater bedreigt. Perioden met extreme droogte en extreme neerslag wisselen elkaar steeds meer af. Goed beheren van de beschikbare hoeveelheid zoetwater wordt dus belangrijker.

Binnen het project, dat past binnen Topsector Water, gaan de onderzoekers de techniek Fast High Volume Infiltration (FHVI) optimaliseren. Met FHVI worden bij extreme neerslag grote hoeveelheden water onder hoge snelheid in de bodem opgeslagen. Het systeem maakt gebruik van de heterogeniteit van een gebied dat water kan opnemen. In zo’n zogeheten watervoerend pakket wordt een infiltratiepunt gezocht. Deze punten zijn niet alleen afhankelijk van de plaatselijke doorlatendheid, maar ook van de te verplaatsen watermassa. Door water met een hoge snelheid te laten infiltreren ontstaat er een pulserende beweging, waardoor grote hoeveelheden in de bodem kunnen worden teruggebracht. Deze tactiek vermindert op korte termijn de overlast en vult in tijden van droogte de tekorten aan. Opslag van water in de ondergrond heeft nog een voordeel; natuurlijke processen in de bodem verwijderen allerlei verontreinigingen.
Bedrijven die zich bezig houden met FHVI hebben zich verenigd in de stichting O2DIT. Samen met ingenieursbureau en bodemonderzoeker Fugro heeft de stichting de universiteiten van Utrecht en Delft benaderd om een onderzoek te doen naar FHVI. Doel is om de mogelijkheden en optimale uitvoering van FHVI te kunnen voorspellen. STW zegde hiervoor – vanuit het Open Technologie Programma – een bijdrage van € 435.000 toe en zal het onderzoek begeleiden om de kans op toepassing te maximaliseren. De bedrijven betalen nog eens bijna € 170.000. Voor de bedrijven biedt de bijdrage van STW een unieke kans om het onderzoek groter op te zetten en de kans op succes te vergroten.



Academische binding

17-12-2011

Stichting O2DIT steekt zeer veel energie in de samenwerking met universiteiten. De stichting erkent dat samenwerking het resultaat ten goede zal komen. Twee studenten zijn nu actief voor de stichting om het DSI-systeem te optimaliseren. Jasper Havik is een stagiair van de Universiteit Utrecht en houdt zich bezig, onder begeleiding van prof. Ruud Schotting, met software om enkele eigenschappen van DSI® beter inzichtelijk te maken. Menel Rahrah is een studente van de TU Delft die zich voor haar afstudeeronderzoek richt op het vinden van een wiskundige beschrijving, de fysische achtergond en theorie (in samenwerking met Jasper) die achter DSI® schuil gaan.

Stichting O2DIT blijft zich door dergelijke samenwerkingen doorontwikkelen op academische niveau.